Rehabilitacja po urazie – kiedy najlepiej ją rozpocząć?

Uraz ortopedyczny to uszkodzenie elementów układu ruchu powstałe najczęściej w wyniku upadku, uderzenia, skręcenia, przeciążenia albo wypadku. Może dotyczyć m.in.:

• kości – np. złamanie,
• więzadeł – np. skręcenie lub zerwanie więzadła,
• ścięgien – np. naderwanie lub zerwanie,
• mięśni – np. naciągnięcie lub naderwanie,
• stawów – np. zwichnięcie,
• chrząstki i innych struktur znajdujących się w obrębie stawu.

 

UMÓW WIZYTĘ

 

CENNIK

 

Uraz często wiąże się z bólem, obrzękiem i ograniczeniem ruchu. Bezpośrednio po urazie warto ocenić, czy konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Pilnej konsultacji może wymagać uraz, któremu towarzyszy bardzo silny lub narastający ból, znaczny obrzęk, widoczna deformacja, niemożność obciążenia kończyny, znaczne ograniczenie ruchu lub zaburzenia czucia. Jeżeli uraz został już oceniony przez lekarza lub nie wymaga pilnej diagnostyki, kolejnym krokiem może być konsultacja z fizjoterapeutą. Fizjoterapeuta oceni zakres ruchu, siłę mięśniową, obrzęk, sposób poruszania się oraz dolegliwości i dobierze postępowanie do aktualnego etapu gojenia. Na tym etapie często pojawia się pytanie o rozpoczęciem rehabilitacji. Czy należy poczekać, aż dolegliwości całkowicie ustąpią? Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego urazu. Moment rozpoczęcia fizjoterapii zależy przede wszystkim od rodzaju i rozległości urazu, aktualnego stanu pacjenta oraz sposobu leczenia. Na rozpoczęcie rehabilitacji mogą wpływać m.in.:

• rodzaj urazu,
• jego rozległość,
• obecność bólu i obrzęku,
• zakres ruchu,
• możliwość obciążania kończyny,
• stabilność stawu,
• stan mięśni,
• ewentualne uszkodzenie więzadeł, ścięgien lub mięśni,
• wyniki badań obrazowych, jeśli zostały wykonane,
• sposób leczenia – zachowawczy lub operacyjny,
• zalecenia lekarza.

 

Czy rehabilitację można rozpocząć od razu po urazie?

Nie zawsze można od razu rozpocząć pełny program rehabilitacji. Wszystko zależy od tego, co dokładnie się wydarzyło. Inaczej będzie wyglądało postępowanie po lekkim skręceniu stawu skokowego, inaczej po zerwaniu więzadła, a jeszcze inaczej po złamaniu lub operacji. Dlatego przed rozpoczęciem ćwiczeń fizjoterapeuta powinien wiedzieć, jaki jest charakter urazu, czy pacjent posiada wyniki badań obrazowych (np.USG, RTG, TK) lub zalecenia lekarskie. Wczesna fizjoterapia nie musi oznaczać intensywnego ćwiczenia i mobilizowania uszkodzonego miejsca. Na początku może obejmować między innymi lekkie ćwiczenia, pracę nad zakresem ruchu, naukę bezpiecznego poruszania się czy stopniowe przywracanie obciążania kończyny. O intensywności i doborze ćwiczeń decyduje fizjoterapeuta na bieżąco uwzględniając aktualny stan pacjenta i jego reakcję na stosowane obciążenia

Jak wygląda rozpoczęcie rehabilitacji po najczęstszych urazach?

 

Rozpoczęcie rehabilitacji po skręceniu stawu

Skręcenie stawu, szczególnie stawu skokowego, jest częstym powodem zgłoszenia się do fizjoterapeuty. Po ustąpieniu najostrzejszych objawów nie chodzi wyłącznie o to, aby przestało boleć. Ważne jest również odzyskanie zakresu ruchu, siły mięśniowej i prawidłowej kontroli kończyny. W przypadku stawu skokowego istotna może być także praca nad równowagą i stabilnością. Zbyt szybki powrót do pełnej aktywności bez odpowiedniego przygotowania może zwiększać ryzyko kolejnego urazu. Dlatego rehabilitacja powinna być stopniowana – od ćwiczeń dostosowanych do aktualnego stanu do coraz większych obciążeń.

Rozpoczęcie rehabilitacji po urazie mięśnia lub ścięgna

W przypadku urazów mięśni i ścięgien również nie ma jednego momentu, w którym każdy pacjent powinien rozpocząć ćwiczenia. Na początku ważne może być ograniczenie obciążenia uszkodzonej struktury. W kolejnych etapach fizjoterapeuta może stopniowo wprowadzać ćwiczenia poprawiające zakres ruchu, siłę i tolerancję na obciążenie. Celem nie jest jak najszybsze wykonanie ćwiczeń z dużym obciążeniem, ale stopniowy powrót do obciążeń, które pacjent będzie musiał tolerować w codziennym życiu, pracy lub sporcie.

Rehabilitacja po zwichnięciu stawu

Zwichnięcie stawu polega na przemieszczeniu powierzchni stawowych względem siebie, najczęściej w wyniku urazu. Po nastawieniu stawu i okresie jego ochrony ważne jest stopniowe odzyskiwanie zakresu ruchu, siły mięśniowej oraz prawidłowej stabilizacji stawu. W zależności od rodzaju zwichnięcia rehabilitacja może obejmować ćwiczenia poprawiające ruchomość, wzmacniające mięśnie oraz przywracające kontrolę nad stawem. Moment rozpoczęcia ćwiczeń i zakres obciążenia powinny być dostosowane do rodzaju zwichnięcia, zastosowanego leczenia oraz zaleceń lekarza.

Czy trzeba czekać, aż ból całkowicie minie?

Nie zawsze. Obecność bólu nie oznacza automatycznie, że pacjent nie może rozpocząć fizjoterapii. Ważne jest jednak ustalenie, co powoduje ból i jak organizm reaguje na obciążenie. W niektórych przypadkach odpowiednio dobrany ruch może być elementem powrotu do sprawności. W innych sytuacjach konieczne jest ograniczenie określonych ruchów lub obciążeń, szczególnie w początkowej fazie gojenia. Dlatego nie warto kierować się wyłącznie zasadą „ćwiczę dopiero wtedy, gdy nic nie boli”. Równie niekorzystne może być ignorowanie bólu i zbyt szybkie zwiększanie aktywności.

Jak wygląda pierwsza wizyta u fizjoterapeuty po urazie?

Pierwsza wizyta nie musi rozpoczynać się od ćwiczeń. Fizjoterapeuta powinien najpierw zebrać informacje dotyczące urazu i ocenić aktualny stan pacjenta. W zależności od problemu może sprawdzić między innymi:

• zakres ruchu,
• siłę mięśniową,
• obrzęk,
• sposób chodzenia,
• stabilność stawu,
• kontrolę ruchu,
• występowanie bólu podczas określonych czynności.

Jeżeli pacjent posiada wyniki badań obrazowych lub zalecenia lekarza, warto zabrać je na wizytę. Na podstawie zebranych informacji można ustalić, jakie obciążenia są obecnie bezpieczne i od czego rozpocząć rehabilitację.

Rehabilitacja po urazach w Rehmedicon

W Rehmedicon rehabilitacja po urazie rozpoczyna się od oceny aktualnego stanu pacjenta. Fizjoterapeuta bierze pod uwagę rodzaj urazu, występujące dolegliwości, zakres ruchu, siłę mięśniową oraz zalecenia lekarza. Na tej podstawie można ustalić, jakie ćwiczenia i obciążenia są odpowiednie na danym etapie oraz jak stopniowo wracać do sprawności. Jeżeli doznałeś urazu i nie wiesz, kiedy rozpocząć rehabilitację, warto skonsultować swój przypadek z fizjoterapeutą. Nie zawsze trzeba czekać, aż ból całkowicie minie – ważne jest odpowiednie dobranie momentu i zakresu fizjoterapii do rodzaju urazu.